روایت «فانوس» از ترویج کتابخوانی داوطلبانه
انوش قنواتی، مدیر انجمن کتابخوانی فانوس، در گفت‌وگو با پایگاه خبری “حاشیه کتاب” درباره شکل‌گیری این مجموعه گفت: فعالیت‌های حوزه کتاب را از سال ۱۳۹۲ با جمعی از دوستان آغاز کردیم. جلسات ابتدایی در خانه‌ها برگزار می‌شد، اما به‌مرور تعداد اعضا افزایش یافت و فعالیت ما از سال ۱۳۹۵ به صورت رسمی وارد حوزه اجتماعی و مدنی شد.
وی افزود: در حال حاضر فعالیت‌های انجمن در سه بخش گروه کودک (۱۰ تا ۱۳ سال)، نوجوان (۱۴ تا ۱۸ سال) و بزرگسال (۱۸ سال به بالا) دنبال می‌شود.
قنواتی مهم‌ترین چالش این انجمن را تأمین مکان مناسب دانست و افزود: به‌دلیل محدودیت منابع مالی، امکان اجاره فضای ثابت نداریم و ناچاریم از ظرفیت نهادهای دولتی یا بخش خصوصی استفاده کنیم. در حال حاضر نیز به‌دنبال فضایی مناسب هستیم که در شأن کتاب‌خوان‌ها باشد و انگیزه حضور را افزایش دهد.
وی درباره زمان‌بندی جلسات توضیح داد: جلسات گروه کودک و نوجوان پنجشنبه‌ها ساعت ۱۰ صبح در کتابخانه مرکزی و به‌صورت یک هفته در میان برگزار می‌شود. جلسات گروه بزرگسال نیز شنبه‌ها و به‌صورت یک هفته در میان است که در حال حاضر گاهی در شهر کتاب برگزار می‌شود، هرچند به‌دلیل محدودیت فضا ناچار به تغییر محل برگزاری هستیم.
مدیر انجمن کتابخوانی فانوس با تأکید بر ماهیت غیرانتفاعی این مجموعه گفت: فانوس یک سازمان مردم‌نهاد است و به‌صورت غیرسیاسی، غیردولتی و غیرانتفاعی فعالیت می‌کند. مدیریت گروه کودک و نوجوان با من است و مسئولیت گروه بزرگسال را خانم فهیمه صیادی بر عهده دارند.
وی درباره شیوه برگزاری جلسات توضیح داد: کتاب‌ها از قبل به اعضا معرفی می‌شود و شرکت‌کنندگان تا روز جلسه آن را مطالعه می‌کنند. در جلسه، یک تیم داوطلب طی حدود ۲۰ دقیقه به معرفی نویسنده، خلاصه کتاب و نکات اصلی می‌پردازد و سپس گفت‌وگوی جمعی درباره اثر شکل می‌گیرد. تأکید ما بر ساختار مشارکتی و غیرمدرسی است و این جلسات را بیشتر بررسی و تحلیل کتاب می‌دانیم تا نقد تخصصی.
قنواتی با اشاره به میزان مشارکت اعضا گفت: تعداد شرکت‌کنندگان متغیر است؛ برای مثال در یکی از جلسات ۳۵ نفر و در جلسه‌ای دیگر ۶۱ نفر حضور داشتند. عضویت الزامی نیست و هزینه‌ای هم به‌عنوان حق عضویت دریافت نمی‌شود، اما افراد به‌صورت داوطلبانه برای تأمین هزینه‌های اجرایی مشارکت می‌کنند.
مدیر انجمن فانوس در پایان با اشاره به آمار اعضا گفت: در حال حاضر حدود ۴۰۰ نفر در گروه بزرگسال، نزدیک به ۲۰۰ نفر در گروه نوجوان و حدود ۲۰۰ نفر در گروه کودک عضو هستند. همچنین در یک آمار سالانه، حدود ۸۰۰ نفر دست‌کم یک‌بار در جلسات گروه بزرگسال شرکت کرده‌اند.
وی درباره نگاه این مجموعه به تجاری‌سازی فعالیت‌ها نیز اظهار کرد: ما به‌دنبال تبدیل این جلسات به بیزینس نیستیم. هدف اصلی، ترویج کتابخوانی است و تلاش می‌کنیم موانع، به‌ویژه هزینه‌های مالی را کاهش دهیم. برآورد ما این است که هزینه حضور در یک جلسه کتابخوانی، با احتساب کتاب و رفت‌وآمد، ممکن است به ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان برسد و ما سعی داریم این رقم را تا حد امکان کاهش دهیم.
باآرزوی موفقیت برای شماودوستداران کتاب وکتابخوانی،وباامیدبه اینکه مسئولان ومتولیان امورفرهنگی به رسالت ووظیفه ی خود،درتوجه “عملی”به اماکن فرهنگی ورفع دغدغه هاووموانع این عزیزان بی مزدومنت،اهتمام ورزتد.